„Czas w kadrze zatrzymany – Edward Janusz i jego fotografie”
publikacja albumowa Elżbiety Kaliszewskiej

Stare fotografie mają niezwykłą moc, gdyż pokazują nam naszą przeszłość. Dają nam powód do rozmyślań o własnych korzeniach i naszym miejscu w świecie. Są naszym mostem do przeszłości, z której powinniśmy się uczyć. Dbając o pamięć przodków, którzy kiedyś tworzyli miejsca, w których dzisiaj żyjemy, okazujemy szacunek dla przeszłości. Dzięki temu tworzymy też więzi z regionem naszego pochodzenia, wpływamy na jego kulturę, budujemy silne wzajemnie szanujące się społeczeństwo i dajmy wartościową naukę kolejnym pokoleniom. Z tego powodu jako Fundacja Rzeszowska podjęliśmy się procesu wydawniczego niekomercyjnej, multimedialnej, dwujęzycznej publikacji albumowej poświęconej rzeszowskiemu dokumentaliście z przełomu XIX i XX wieku – Edwardowi Januszowi.

Już w piątek 19 października 2018 r. o godz. 18, w trakcie obchodów 168 rocznicy urodzin Edwarda Janusza w Atelier Aparat Caffe przy ul. Grunwaldzkiej 24 odbędzie się premiera publikacji „Czas w kadrze zatrzymany – Edwarda Janusz i jego fotografie”, spotkanie z autorką – Elżbietą Kaliszewską, prezentację animacji fotograficznych 2.5D w technologii AR. Bezpłatne zaproszenia na obchody można odebrać w Atelier Aparat Caffe (ul. Grunwaldzka 24) od wtorku (16.10.2018) do czwartku (18.10.2018) w godz. 12.00 do 17.00 do wyczerpania puli biletów. Zaproszenie jest ważne dla jednej osoby. Jedna osoba może odebrać maksymalnie dwa zaproszenia.

O PUBLIKACJI

„Czas w kadrze zatrzymany – Edward Janusz i jego fotografie to niekomercyjna, dwujęzyczna publikacja albumowa z pogranicza sztuki fotografii i historii regionu rzeszowskiego, bazująca na dorobku atelier Cesarsko-Królewskiego Nadwornego Fotografa Edwarda Janusza, które powstało w 1886 r. przy ulicy Sandomierskiej 18 (dzisiaj ul. Grunwaldzkiej). Pierwsze wydanie lekko napisanego dzieła Elżbiety Kaliszewskiej (prawnuczki Edwarda Janusza, artysty-fotografika i propagatorki historycznej) wzbogacają multimedia w postaci animacji 14 stuletnich fotografii, które będą eksponowane przy wykorzystaniu w technologii rozszerzonej rzeczywistości (AR) za pomocą ogólnodostępnej dla urządzeń typu smartfon/tablet – bezpłatnej aplikacji AR – HP Reveal. Dzięki temu czytelnicy będą mogli zanurzyć w scenach dawnego Rzeszowa, tak jakby czas się zatrzymał. Wystarczy, że zeskanują oznaczoną w albumie fotografię, przy wykorzystaniu w/w aplikacji.

Wydawnictwo powstaje z pragnienia stworzenia niezwykłej mozaiki wizerunków, miejskich pejzaży, fragmentów codzienności oraz zapisu ważnych dla regionu rzeszowskiego wydarzeń. Znaczną część albumu zajmują zdjęcia w większości dotąd nie publikowane i stanowiące wielkiej wartości spuściznę rzeszowskiego kronikarza. Całość obrazuje bogactwo osobowości, barw, atrybutów i przynależności etnicznych ówczesnej Galicji. Zdjęcia są prezentowane w czterech działach tematycznych – portrety, mieszkańcy, wydarzenia i architektura miejska. Każde zdjęcie jest opatrzone stosownym komentarzem w dwóch języku polskim i języku angielskim, natomiast doznania estetyczno-artystyczne potęguje starannie zaprojektowana szata graficzna albumu.

Publikacja dostarcza cennych wskazówek rozwijających warsztat artystyczny oraz przybliża kolejnym pokoleniom postać Edwarda Janusza – patrioty, człowieka zaangażowanego w życie społeczne, kulturalne i polityczne, który odcisnął swoje piętno w historii i kulturze regionu rzeszowskiego. Jego postać w sposób znaczący miała wpływ na kształtowanie wizerunku Rzeszowa i okolic. Niezwykle cenne są jego zdjęcia dokumentujące wydarzenia historyczne, które miały miejsce w Rzeszowie na przełomie wieków, a na których fotografowanie Edward Janusz posiadał wyłączność. Stanowią one doskonałe źródło ikonograficzne ilustrujące dzieje Rzeszowa. Bez jego zdjęć nie zobaczylibyśmy odsłonięcia pierwszego na ziemiach polskich pomnika Tadeusza Kościuszki w 1898 r., uroczystości otwarcia połączenia kolejowego z Jasłem, kolejnej rocznicy bitwy pod Grunwaldem, wizyty cesarza Franciszka Józefa w Galicji, manewrów wojskowych, arcyksięcia Maksymiliana w rzeszowskim garnizonie i wielu innych. Wszystko to sprzyja budowaniu własnej świadomości historycznej, bez której nie ma mowy o sentymentach czy przywiązaniu do regionu zamieszkania. Niewiele miast może się poszczycić takim dorobkiem oraz wykorzystać go do swojej promocji.

Dziedzictwo zakładu fotograficznego Edwarda Janusza jest niezaprzeczalnym skarbem łączącym pokolenia i pozwalającym sięgnąć mieszkańcom Rzeszowa do ich własnych korzeni. Planowana publikacja to pasjonujący dokument ikonograficzny zawierający jednocześnie ogromny bagaż wspomnień, sentymentu i nostalgii, bo przedstawia świat, którego już nie ma. Czas pokrył dawne fotografie patyną i wyznaczył im rolę łącznika pomiędzy epokami zachowując ciągłość historii. Publikacja pozwoli na odkrywanie własnych korzeni w historii regionalnej. Liczymy na to, że z uwagi na unikalność materiału fotograficznego, wypełni ona również lukę w polskiej historii fotografii. Chcielibyśmy również zainspirować młodych ludzi do poszukiwań swojej drogi w dziedzinie fotografii i rozwijanie własnych pasji artystycznych. Publikacja ma potencjał stania się impulsem do tworzenia inicjatyw kulturalnych (np. festiwale, sympozja), które szerzej otwierałyby stolicę województwa podkarpackiego na świat fotografii i sztuk audiowizualnych, również w politykach regionalnych tutejszych instytucji.

Elżbieta Kaliszewska

Autorem publikacji jest Elżbieta Kaliszewska – artysta fotografik, publicystka, prawnuczka Edwarda Janusza, propagatorka dziedzictwa zakładu fotograficznego E. Janusz oraz właścicielka unikalnego zbioru fotografii dokumentującego region rzeszowski, członkini Dolnośląskiego Stowarzyszenia Artystów Fotografików i Twórców Audiowizualnych (DSAFiTA) i współzałożycielka Światowego Stowarzyszenia Artystów Fotografików i Twórców Audiowizualnych (ŚSAFiTA), a także redaktor techniczny wydawanego przez stowarzyszenie czasopisma OBSCURA.

Premiera publikacji będzie wyjątkową okazją do integracji przedstawicieli środowiska kultury, sztuki, historii, edukacji regionalnej i ośrodków akademickich oraz animatorów kultury i pasjonatów regionalnych. Planowany nakład – 500 szt. Publikacja będzie dystrybuowana nieodpłatnie, głównie do ośrodków akademickich, regionalnych szkół i bibliotek, wśród uczestników obchodów 168 rocznicy urodzin Edwarda Janusza, partnerów inicjatywy, przedstawicieli rzeszowskiej Polonii oraz wśród odbiorców lokalnych instytucji kultury.

Projekt wydawniczy „Czas w kadrze zatrzymany – Edward Janusz i jego fotografie” jest realizowany przez Fundację Rzeszowską oraz dofinansowany ze środków Budżetu Miasta Rzeszowa. Mecenat nad filmem objęła ICN Polfa Rzeszów S.A. i Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze oraz prywatni darczyńcy. Patronat Honorowy nad publikacją objął Prezydent Miasta Rzeszowa – Tadeusz Ferenc, a patronat merytoryczno-medialny portal – Historia.org.pl, Historykon.pl, PodkarpackaHistoria.pl.

 

PODZIĘKOWANIA

Fundacja Rzeszowska składa serdecznie podziękowania darczyńcom za wsparcie w realizacji wydawnictwa, w tym:  ICN Polfa Rzeszów S.A., Polskiemu Towarzystwu Turystyczno-Krajoznawczemu, Fundacji Wspierającej Rozwój Kultury “Aparat Caffe”, Rzeszowskiemu Stowarzyszeniu Fotograficznemu oraz osobom prywatnym: Grażynie Bochenek, Alinie Bosak, Monice Drzymale, Bartłomiejowi Gancarczykowi, Sławomirowi Gibale, Katarzynie Hadale, Kamilowi Jarosh, Elżbiecie Kaliszewskiej, Małgorzacie Kaliszewskiej, Tadeuszowi Kapłon-Rybskiemu, Kubie Kowalskiemu, Patrycji Mazur-Zasadniej, Pawłowi Melanto, Barbarze Nowobilskiej, Marcinowi Pilawie, Tadeuszowi Postępskiemu, Dorocie Saj, Annie Marii Stańko, Namysławowi Tomace, Marcinowi Walko, Andrzejowi Wesołowi, Patrycji Wieczorek-Mazur, Arturowi Wysockiemu.

 

 

MEDIA O PROJEKCIE